Bipolar Bozukluk

Bipolar (Manik-Depresif) Bozukluk nedir?

Bipolar Bozukluk iki farklı hastalık dönemiyle seyreden bir duygudurum bozukluğudur. Kelime anlamı olarak iki kutuplu (iki uçlu) bozukluk anlamına gelir. Eskiden Manik-Depresif Hastalık olarak da adlandırılmaktaydı. Hastalık ayrı ayrı manik ve depresif dönemlerle seyrettiği için böyle adlandırılmıştır. Bu dönemler arasında kişi tamamen normal olabilir. Hasta, hastalık dönemlerine girdiği dönemde ruh hali, enerji, uyku, iştah gibi alanlarda yaşadığı değişimler sebebiyle aile, iş ve özel hayatında sorunlar yaşayabilir, günlük işlerini sürdüremez hale gelebilir. Kişide ruhsal olarak tamamen normal olduğu dönemler ile gündelik yaşantısının ve işlevlerinin bozulduğu manik veya depresif dönemler görülür. Hastalık genellikle genç yaşta başlar, tek dönemle sonlanmaz ve tekrarlama riski özellikle tedavi altında olmayan hastalar için çok yüksektir.

Kumar ve oyun (internet üzerinden) oynama bozuklukları da sizlere destek verdiğim durumlar arasındadır. Yapacağımız ilk görüşme neticesinde ihtiyacınız olan bilgilendirmeyi yaparım ve neler yapabileceğimize birlikte karar verebiliriz.

İlk görüşmeye yanınızda geçmişte kullandığınız ilaçlar, hastane yatışları varsa epikrizleri (çıkış notu), tetkikler ve sizi anlayabilmemi kolaylaştıracak diğer dokümanlar ile, varsa dinlememin size faydası olacağını düşündüğünüz yakınlarınız ile gelmenizi tavsiye ediyorum.

Bipolar Bozukluk

Bipolar Bozukluk-Mani Döneminin Belirtileri Nelerdir?

Kişinin ortada belirgin bir sebep yokken olağan halinden çok daha mutlu, coşkun, taşkın hatta bazen saldırgan olabildiği, konuşma miktarının ve hızının arttığı, uyku ve iştah alışkanlıklarının değiştiği, az uyusa bile aşırı enerjik olduğu, aşırı riskli kararlar alabildiği, özgüveninin arttığı bir dönemdir. Kısacası kişinin ruh hali yüksek bir uçtadır. Tanı koymak için bu belirtilerin hepsinin birden olması şart değildir.

Bipolar Bozukluk-Mani Dönemi Nasıl Teşhis Edilir?

  • Kabarmış, taşkın ya da çabuk kızan, olağandışı ve sürekli bir ruh hali
  • Benlik saygısında abartılı bir artış ya da büyüklük düşünceleri (aşırı özgüven artışı)
  • Uyku ihtiyacında azalma (örneğin yalnızca 3 saatlik bir uykuyla kendini dinlenmiş hisseder)
  • Her zamanki halinden çok daha fazla konuşkan olma
  • Düşüncelerin zihinde uçuşması
  • Dikkat dağınıklığı
  • Uygun olmayan, çevreyi rahatsız edici davranışlarda artış
  • Kötü sonuçlar doğurabilecek etkinliklere aşırı katılma (aşırı ve/veya riskli para harcama, düşüncesizce cinsel girişimlerde bulunma, gereksiz iş yatırımları yapma, kumara yönelme)

Mani tanısının konulması için bu belirtilerin 4 ya da daha fazlasının en az 1 hafta boyunca, neredeyse her gün, günün büyük bir bölümünde sürmesi gerekmektedir.

Kişi bu dönem esnasında halüsinasyon (olmayan ses, görüntü vb.) görebilir, diğer insanlara mantıksız gelen düşünceler içinde olabilir. Hasta genelde hastalığının farkında olmaz ve poliklinik başvurusunu ya da tedaviyi reddetme eğilimindedir. Fakat bu dönem eğer tedavi edilmezse haftalarca sürebilir.

Bipolar Bozukluk-Depresyon Döneminin Belirtileri Nelerdir?

Bipolar (iki uçlu bozukluk) hastalığının diğer ucu da depresif dönemlerdir. Mani döneminde kişi nasıl ki insanın ruh halinin taşkın, yüksek bir ucundaysa, depresif dönemde de aksine mutsuz, üzgün ve çökkün ucundadır. Mutsuzluk, eskiden keyif aldığı aktivitelerden artık keyif alamama, uyku ve iştah bozuklukları, enerji azlığı, kendini değersiz hissetme, odaklanmada azalma, kararsızlık yaşama, ölüm düşünceleri gibi belirtiler bu dönemin ana özellikleridir.

Bipolar Bozukluk-Depresyon Dönemi Nasıl Teşhis Edilir?

  • Çökkünlük, mutsuzluk
  • Neredeyse tüm etkinliklere karşı ilgide azalma ya da zevk alamama
  • Diyet yapmadığı halde çok kilo verme ya da alma
  • Uyku düzeninde bozulma (Uykusuzluk veya aşırı uyuma)
  • Çevresiyle tartışma ya da saldırganlık ya da ruhsal ve bedensel yavaşlama
  • Bitkinlik, içsel isteğin kalmaması (enerji düşüklüğü)
  • Değersizlik hisleri ya da uygunsuz suçluluk hissi
  • Düşünceyi devam ettirmekte veya odaklanmakta güçlük
  • İntihar etmekle ilgili düşünceler veya planlar

Depresif dönem tanısının koyulabilmesi için bu şikayetlerin en az 5’inin 2 hafta boyunca sürmesi gerekir. Bu döneme benzeyen yas, önemli bir maddi kayıp ya da hastalıktan ayırt edilmesi gerekir.

Bipolar Bozukluk Teşhisi Nasıl Konur?

Bir kişiye Bipolar Bozukluk teşhisi koymak için, kişinin hayatı boyunca en az 1 defa bipolar bozukluğun mani dönemini yaşadığının teşhis edilmesi gerekmektedir. Kişinin hiç mani dönemi geçirmeden depresyon dönemi geçirmiş olması Bipolar Bozukluk teşhisi koymak için yeterli değildir.

Neler Bipolar Bozukluğa Sebep Olur?

Bipolar Bozukluğun kesin sebpleri bilinmemekle birlikte biyolojik ve yaşantısal etmenlerin hastalığın ortaya çıkmasında rol oynadığı söylenilebilir. Hastalığa yatkınlıkta en önemli rolün genetik etkenler olduğu düşünülmektedir. Yakın akrabalarında bipolar bozukluğu olan kişilerin kendisinde de bu hastalığın görülme riski belirgin biçimde artmaktadır.

Bunun yanında beynin olağan işlevlerini sürdüren hücreler arası kimyasal maddelerin düzeylerindeki değişimler de bu hastalığın ortaya çıkışında rol oynamaktadır.

Hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştıran bir diğer etmen de tetikleyici unsurlardır.

Bipolar Bozukluğun Ortaya Çıkışını Tetikleyici Unsurlar

Bunlar arasında yakın bir kişinin ölümü, maddi sıkıntıya girme, aile içi sorunlar, işini kaybetmek, taşınma, göç, bir ilişkiyi bitirme, cinsel veya duygusal istismar gibi nedenler sayılabilir. Kişiyi ciddi anlamda strese sokan, travma yaşatan her durum Bipolar Bozukluğu tetikleyici rol oynayabilir.

Bipolar Bozukluğun Görülme Sıklığı Nedir?

Yapılan çalışmalarda Bipolar Bozukluk sıklığı yaklaşık olarak toplumda 100 kişide 1 olarak kabul edilmektedir.

Bipolar Bozukluğun Tedavisinde Kullanılan Yöntemler Nelerdir?

Bipolar Bozukluk tedavisinde mani dönemi tedavisi, depresyon dönemi tedavisi ve hasta normal durumdayken hastalığın tekrarlamaması için kullanılan sürdürüm tedavileri bazen değişiklik gösterebilir. Kişinin hangi hastalık döneminde olduğuna, yaşına, ek hastalık varlığı ya da gebelik gibi çeşitli durumlara göre ilaç tercihi yapmak en doğru yol olacaktır. En sık kullanılan ilaçlar duygudurum dengeleyici ilaçlar olarak adlandırılan Lityum, Valproat, Karbamazepin, lamotrijin gibi ilaçlardır. Antidepresan ve antipsikotik ilaç grupları da manik ve depresif dönemlerde sıklıkla kullanılan ilaçlardır. Bu ilaçlarla iyileşme göstermeyen, saldırgan ya da yemek yemeyi ve su içmeyi reddeden hasta gruplarında halk arasında şok tedavisi olarak adlandırılan EKT tedavisi de kullanılabilir. Hasta bunların yanında psikoterapi yöntemlerinden de fayda görebilmektedir.

Hastanın özellikle ilaçlara uyumsuzluğu bu hastalığın tedavisinde ciddi bir sorun olmaktadır. Tedavi altındayken olağan gündelik yaşamını sorunsuz şekilde sürdüren ve hastalık dönemleri yaşamayan hastalar olduğu gibi, maalesef ilaç tedavisi altındayken bile zaman zaman mani ya da depresyon dönemlerine giren hastalar da sıklıkla görülmektedir.

Çalışma
Alanlarım

https://drhakantokur.com/media/2020/10/header01.png
Cinsel İşlev Bozukluğu

Cinsel yaşamınızda karşılaştığınız problemler sebebiyle bilgi almak veya sorunun çözümü için terapiye başvurmak için randevu alabilirsiniz.

https://drhakantokur.com/media/2020/10/header-ilac.png
Psikofarmoloji

Hayatınızla ilgili karşılaştığınız sıkıntılar sebebiyle görüşme randevusu alabilirsiniz. Eğer bu durumunuzla ilgili, size uygun ve bu sıkıntılarla baş etmenizi…

https://drhakantokur.com/media/2020/10/header-gebelik.png
Gebelik ve Lohusalık

Gebelik, kadında fiziksel, hormonal ve ruhsal anlamda olduğu kadar, aile dinamiklerinde, sosyal hayatında ve iş yaşamında da etkileri…

https://drhakantokur.com/media/2020/10/bagimlilik-BG.png
Bağımlılık Tedavisi

Sadece kişiye değil aynı zamanda ailesine, arkadaş çevresine ve topluma da zarar vermesi sebebiyle ciddi sorunlara yol açan bağımlılığın önlenmesi.